در تصادفات رانندگی، بیمه شخص ثالث راننده مقصر خسارتهای جانی و مالی افراد آسیبدیده را تقبل میکند. اما اگر این راننده به هر دلیلی از صحنه تصادف فرار کند، چه؟ چون دیگر به بیمه طرف مقابل دسترسی نداریم؛ آیا در چنین وضعیتی آیا میتوان باز هم به سراغ بیمه رفت؟
خوشبختانه دریافت خسارت در تصادفی که مقصر متواری شده همچنان امکانپذیر است. فقط باید بدانیم که چه مراحلی را پشت سر بگذاریم و به چه مدارکی نیاز داریم. در ادامه به بررسی همین موضوع میپردازیم.
آیا دریافت خسارت در تصادفی که مقصر متواری شده ممکن است؟
با دریافت بیمه نامه شخص ثالث خیالمان از ۳ نوع خسارت راحت خواهد بود: خسارتهای مالی افراد ثالث، خسارتهای جانی افراد ثالث و خسارتهای جانی راننده مقصر. اما ممکن است در حادثه رانندگی، خودمان مقصر نباشیم و راننده مقصر به دلیل نداشتن بیمه، عدم آگاهی از قوانین، مستی و در کل ترس از پیامدهای حادثه از صحنه فرار کند. یعنی دیگر به بیمه طرف مقابل دسترسی نداریم و نمیتوانیم برای خسارت به سراغ آن برویم.
برای دریافت خسارت در تصادفی که مقصر متواری شده باید حتما در کلانتری ثبت شکایت کنیم تا پلیس دوربینهای شهری را برای شناسایی او چک کند. با پیداشدن راننده میتوان خسارت واردشده را از خود او یا بیمهاش پیگیری کرد.
اما اگر راننده فراری پیدا نشد، بسته به نوع خسارت میتوانیم به شکل زیر از بیمه استفاده کنیم:
خسارت جانی
در صورتیکه تصادف جرحی یا فوتی اتفاق افتاده باشد و راننده مقصر پیدا نشود، برای دریافت خسارت میتوان به صندوق تأمین خسارتهای بدنی مراجعه کرد. این صندوق متعلق به بیمه مرکزی است و در شرایطی که راننده فرار کرده باشد یا خسارت واردشده از سقف تعهد بیمه راننده مقصر بیشتر باشد، خسارت آسیبدیدگان را میپردازد.
خسارت مالی
اما اگر فقط بحث خسارت مالی مطرح باشد یعنی ماشین، دیوار یا در کل اموال ما آسیب دیده باشد، وضعیت فرق میکند؛ چون در این حالت بیمه مرکزی یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی هزینهها را جبران نمیکند. تنها راهکار استفاده از بیمه بدنه خودروی خودمان است. اگر بیمه بدنه نداریم، تا زمانی که راننده پیدا نشود عملاً راهی برای گرفتن خسارت مالی از بیمه وجود ندارد.
روند دریافت خسارت در تصادفی که مقصر متواری شده
وقتی راننده مقصر از صحنه فرار میکند، مهمترین کار این است که تا جای ممکن از حادثه مدارک و مستندات جمعآوری کنیم. هرچه دستمان پرتر باشد، اثبات فرار از صحنه تصادف راحتتر خواهد بود. ضمن اینکه پیگیریهای اداری و رسیدگی به شکوائیه تصادفمان هم سریعتر به نتیجه میرسد. پس هنگام تصادف:
- شماره پلاک، نوع خودرو، جهت حرکت و هر نشانهای از راننده متواری را یادداشت کنیم.
- از صحنه تصادف در زوایای مختلف عکس و فیلم بگیریم.
- با ۱۱۰ تماس بگیریم تا در محل حاضر شود، حادثه را صورتجلسه کند و در صورت لزوم کروکی تصادف را بکشد.
- اگر تصادف جرحی یا فوتی باشد باید با اورژانس هم تماس بگیریم. گزارش اورژانس و پزشکی قانونی را هم جهت تکمیل پرونده داشته باشیم.
حال با این مستندات میتوانیم به کلانتری برویم و شکایت خود را ثبت کنیم. در متن شکایت باید جزئیات حادثه و اطلاعات مربوط به راننده متواری را با دقت ذکر نماییم.
همانطور که گفتیم اگر راننده متواری شناسایی شود، میتوان با استناد به اسناد موجود، از بیمه شخص ثالث او خسارت مالی و جانی را دریافت کرد. اما در صورتی که راننده شناسایی نشود، مسیر جبران خسارت از طریق مراجع قانونی دیگر قابل پیگیری است. در تصادفات جرحی و فوتی دادگاه رای نهایی را صادر میکند و زیاندیده را به صندوق بیمه مرکزی ارجاع میدهد. اما اگر تصادف غیرجرحی بوده و فقط خودرو آسیب دیده باشد، میتوان با کروکی و گزارش پلیس به شرکت بیمه بدنه مراجعه کرد.
مجازات فرار از صحنه تصادف و بیمه چیست؟
در قانون مجازات اسلامی، این نوع و شدت آسیب است که میزان مجازات مقصر را تعیین میکند. اما فرار راننده از صحنه تصادف همیشه باعث تشدید این مجازات میشود.
برای مثال، در حالت عادی اگر حادثه به فوت منجر شود، موضوع «قتل غیرعمد» محسوب شده و راننده مقصر به ۶ ماه تا ۳ سال حبس و پرداخت دیه کامل محکوم میشود. و در صورتی که تصادف باعث نقص عضو یا ازکارافتادگی اعضا یا حواس شود، مجازات راننده ۲ ماه تا یک سال حبس و پرداخت دیه است.
حال اگر راننده پس از حادثه صحنه تصادف را ترک کند، به مصدومان کمک نکند، یا حادثه را به پلیس گزارش ندهد، حکمش سنگینتر میشود. چون مطابق ماده ۷۱۹، قاضی موظف است بیش از دو سوم حداکثر مجازات قانونی را برای او تعیین کند و هیچ تخفیفی هم قابل اعمال نیست.
ناگفته نماند که عواملی مثل مصرف مواد مخدر یا مشروبات الکلی و نداشتن گواهینامه هم میتواند مجازات راننده متواری (حبس یا جریمه نقدی) را افزایش دهد.
مجازات فرار از صحنه تصادف در صورت مقصر نبودن
گاهی هم راننده، مقصر حادثه نیست اما به هر دلیلی از صحنه فرار میکند یا دور میشود. در این حالت «ترک صحنه» از نظر قانون جرم محسوب نمیشود، ولی روند پیگیری حقوقی دریافت خسارت را مختل میکند. ضمن اینکه احتمال دارد دیگر نتواند خسارت خود را ثابت کند، در دریافت افت قیمت یا خسارتها دچار مشکل شود و حتی حق شکایت و مطالبه خسارت خود را از دست بدهد.
حرف آخر
دریافت خسارت در تصادفی که مقصر متواری شده امکانپذیر است. بهشرطی که بتوانیم فرار از صحنه را اثبات کنیم. اقدامات سادهای مثل تماس فوری با پلیس و ثبت فیلم یا عکس در این زمینه کمک زیادی میکند و روند رسیدگی به پرونده ما را در بیمه بسیار سریعتر و مطمئنتر میسازد.