مدیریت سرمایه یکی از مهمترین بخشهای موفقیت در بازارهای مالی است؛ زیرا حتی یک استراتژی معاملاتی سودده نیز در صورت کنترل نکردن ریسک میتواند با چند معامله ناموفق، بخش قابل توجهی از سرمایه را از بین ببرد. یکی از شاخصهای مهم برای ارزیابی میزان ریسک و افت سرمایه، Drawdown یا دراودان است. درک صحیح این مفهوم به معاملهگر کمک میکند تا پیش از ورود به معاملات، میزان ریسک قابل قبول خود را مشخص کرده و از تصمیمهای هیجانی جلوگیری کند.
دراودان در پراپ چیست؟
دراودان در پراپ به میزان کاهش ارزش حساب معاملاتی نسبت به یک نقطه مرجع مشخص گفته میشود. این نقطه میتواند موجودی اولیه حساب، موجودی ابتدای روز یا بالاترین سطحی باشد که حساب به آن رسیده است. بنابراین، دراودان صرفاً به معنای یک معامله زیانده نیست، بلکه میزان افت حساب در یک بازه مشخص را نشان میدهد.
برای مثال، اگر حسابی با موجودی 100 هزار دلار آغاز شود و ارزش آن پس از چند معامله به 96 هزار دلار برسد، افت ایجادشده معادل 4 هزار دلار یا 4 درصد است. با این حال، نحوه تعیین نقطه مرجع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شرکتهای مختلف ممکن است دراودان را بر اساس Balance یا Equity و به صورت ثابت یا شناور محاسبه کنند.
چرا دراودان در حسابهای پراپ اهمیت دارد؟
در حساب های تأمین سرمایه، معامله گر معمولاً با محدودیت مشخصی برای میزان زیان مواجه است. به همین دلیل، هدف تنها کسب سود نیست؛ بلکه معامله گر باید بتواند مسیر رسیدن به سود را نیز با ریسک کنترل شده طی کند. ممکن است یک سیستم معاملاتی در بلند مدت عملکرد مثبتی داشته باشد، اما اگر در چند معامله متوالی افت شدیدی ایجاد کند، پیش از بازگشت بازار به روند مطلوب، حساب معاملاتی به دلیل عبور از حد مجاز دراودان از بین برود.
به همین دلیل، پیش از شروع فعالیت باید قوانین پراپ تریدینگ، مقدار زیان روزانه، حداکثر افت مجاز، نحوه محاسبه Equity و زمان ریست شدن محدودیت روزانه به دقت بررسی شود. این جزئیات بین شرکتها یکسان نیست و حتی ممکن است دو حساب با سرمایه اسمی مشابه، محدودیتهای کاملاً متفاوتی داشته باشند.
انواع دراودان در معاملات پراپ
دراودان در حسابهای تأمین سرمایه معمولاً در چند شکل اصلی دیده میشود و شناخت تفاوت آنها برای انتخاب حساب مناسب ضروری است.
دراودان روزانه
دراودان روزانه یا Daily Drawdown حداکثر میزان زیانی است که معاملهگر در یک روز معاملاتی مجاز به تحمل آن است. این محدودیت ممکن است بر اساس موجودی ابتدای روز یا Equity تعیین شود و معمولاً در زمان مشخصی ریست میشود.
نکته مهم این است که در برخی حسابها، سود و زیان معاملات باز نیز در محاسبه لحاظ میشود. بنابراین ممکن است معاملهگر هنوز معامله خود را نبسته باشد، اما کاهش Equity باعث شود حد مجاز زیان روزانه شکسته شود.
دراودان حداکثری یا کلی
Maximum Drawdown مقدار افت مجاز حساب در کل دوره فعالیت است. برخلاف محدودیت روزانه، این عدد معمولاً با پایان روز صفر نمیشود و تا زمانی که حساب فعال است، معیار اصلی حفظ حساب خواهد بود.
برای نمونه، اگر حساب 50 هزار دلاری دارای حداکثر دراودان 10 درصد باشد، معاملهگر نباید ارزش حساب را به محدوده 45 هزار دلار یا پایینتر برساند؛ البته روش دقیق محاسبه باید مطابق قوانین همان شرکت بررسی شود.
دراودان ثابت
در مدل Static Drawdown، سطح مجاز زیان نسبت به یک مقدار ثابت تعیین میشود و با افزایش موجودی حساب تغییر نمیکند. برای مثال، اگر حد دراودان یک حساب 100 هزار دلاری برابر با 8 درصد باشد، کف حساب میتواند 92 هزار دلار تعیین شود.
دراودان شناور یا Trailing Drawdown
در مدل Trailing Drawdown، سطح مجاز زیان با رشد حساب میتواند به سمت بالا حرکت کند. برای مثال، اگر حسابی با 100 هزار دلار آغاز شود و سقف دراودان 5 هزار دلار باشد، کف اولیه 95 هزار دلار خواهد بود. اگر طبق ساختار شرکت، ارزش مرجع حساب به 103 هزار دلار برسد، سطح دراودان نیز ممکن است افزایش پیدا کند. برخی شرکتها این سطح را بر اساس بالاترین Equity و برخی بر اساس موجودی یا معیارهای زمانی مشخص دنبال میکنند.
نحوه محاسبه دراودان در پراپ

برای بررسی نحوه محاسبه دراودان ها در پراپ ابتدا باید مشخص شود شرکت موردنظر از چه مدل و چه نقطه مرجعی استفاده میکند. در سادهترین حالت، فرمول دراودان به شکل زیر است:
دراودان = ارزش مرجع حساب − ارزش فعلی حساب
برای تبدیل آن به درصد نیز میتوان از فرمول زیر استفاده کرد:
درصد دراودان = (مقدار افت حساب ÷ ارزش مرجع) × 100
فرض کنید موجودی اولیه حساب 100 هزار دلار باشد و ارزش فعلی آن به 97 هزار دلار رسیده باشد. در این حالت:
100,000 − 97,000 = 3,000 دلار
بنابراین دراودان حساب برابر با 3 هزار دلار و معادل 3 درصد خواهد بود.
در مدل شناور، محاسبه کمی متفاوت میشود؛ زیرا باید بالاترین سطح مجاز حساب یاHigh-Water Mark را در نظر گرفت. برای نمونه، اگر حساب ابتدا به 104 هزار دلار رسیده و سپس به 101 هزار دلار کاهش پیدا کند، افت نسبت به سقف ثبت شده 3 هزار دلار است. بنابراین نمیتوان همیشه دراودان را صرفاً بر اساس موجودی اولیه محاسبه کرد.
راهکارهای مدیریت دراودان در حساب پراپ
اولین راهکار، تعیین یک حد ریسک شخصی پایینتر از سقف مجاز شرکت است. اگر شرکت اجازه 5 درصد زیان روزانه را میدهد، منطقی نیست معامله گر تمام این ظرفیت را برای معاملات خود در نظر بگیرد. ایجاد یک حاشیه امن باعث میشود نوسانات طبیعی بازار یا هزینههایی مانند اسپرد و اسلیپیج، حساب را سریعاً به محدوده خطر نزدیک نکند.
دومین راهکار، کاهش حجم معاملات است. حجم پوزیشن باید بر اساس فاصله حد ضرر تا نقطه ورود و درصد ریسک مجاز تعیین شود، نه صرفاً بر اساس سرمایه اسمی حساب. همچنین بهتر است مجموع ریسک معاملات باز همزمان محاسبه شود؛ زیرا چند معامله همجهت میتوانند در شرایط نامطلوب، دراودان بسیار بیشتری نسبت به یک معامله ایجاد کنند.
در نهایت، معامله گر باید یک سقف زیان روزانه شخصی داشته باشد و پس از رسیدن به آن، فعالیت معاملاتی را متوقف کند. تلاش برای جبران سریع ضرر معمولاً باعث افزایش حجم معاملات و ورودهای بدون برنامه میشود؛ در حالی که هدف اصلی در حسابهای تأمین سرمایه، حفظ سرمایه و باقی ماندن در محدوده ریسک مجاز است.
تفاوت دراودان و ضرر معمولی چیست؟
ضرر معمولی نتیجه یک یا چند معامله ناموفق است، اما دراودان تصویری گستردهتر از افت حساب ارائه میدهد. ممکن است یک معاملهگر چند معامله زیان ده داشته باشد ولی هنوز دراودان قابل توجهی ثبت نکرده باشد؛ از طرف دیگر، مجموعهای از معاملات کوچک و متوالی میتواند حساب را وارد محدوده خطر کند.
|
مفهوم |
توضیح |
|
ضرر معامله |
زیان حاصل از یک معامله مشخص |
|
دراودان روزانه |
میزان افت مجاز در یک روز |
|
دراودان کلی |
حداکثر افت مجاز در کل دوره |
|
دراودان ثابت |
حد زیان نسبت به یک سطح ثابت |
|
دراودان شناور |
حد زیان که با افزایش سقف حساب حرکت میکند |
جمع بندی
دراودان یکی از مهمترین معیارهای مدیریت ریسک در حسابهای تأمین سرمایه است و درک دقیق آن میتواند تفاوت میان حفظ یک حساب و از دست دادن آن باشد. برای پاسخ دقیق به سؤال «دراودان در پراپ چیست»، باید علاوه بر مفهوم افت سرمایه، نحوه تعیین نقطه مرجع، تفاوت Balance و Equity، محدودیت روزانه و مدلهای ثابت و شناور را نیز در نظر گرفت.
پیش از انتخاب هر حساب، صرفاً به اندازه سرمایه اسمی توجه نکنید؛ بلکه مقدار دراودان، نحوه محاسبه آن، زمان ریست محدودیت روزانه و تأثیر معاملات باز را بررسی کنید. در عمل، معامله گری موفق در این حسابها بیشتر از آنکه به استفاده از تمام ظرفیت ریسک وابسته باشد، به توانایی حفظ سرمایه، کنترل حجم معاملات و ایجاد فاصله مناسب از حد مجاز دراودان بستگی دارد.

