صرافی بایننس در بیانیهای رسمی اعلام کرد که خرابی زیرساختهای این صرافی عامل سقوط ناگهانی بازار ارز دیجیتال در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ نبوده و این افت بزرگ نتیجه شوکهای کلان اقتصادی، اهرمهای بالا و کاهش نقدینگی در بازار بوده است.
به نقل از بلاگ بایننس، این صرافی گفت: «در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، بازار ارز دیجیتال با یک شوک کلان مواجه شد. در حالی که برخی خرابی سیستمهای بایننس را مقصر دانستند، واقعیت این بود که این سقوط ناشی از ریسکهای کلان، موقعیتهای اهرمی بالا و کاهش نقدینگی بود.»
دلایل اعلامشده توسط بایننس
در بیانیه بایننس به چند عامل ساختاری و کلان اشاره شده است که به گفته این صرافی، بازار را در برابر نوسان شدید آسیبپذیر کرده بودند. از جمله این عوامل میتوان به افزایش قابل توجه اهرم در بازار مشتقات ارز دیجیتال اشاره کرد؛ بایننس میگوید مجموع اهرمها در بازار مشتقات بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار بوده که هنگام وقوع شوک قیمتی، فشار فروش و فراخوانهای مارجین گستردهای ایجاد کرده است.
علاوه بر این، بایننس کاهش نقدینگی را یکی دیگر از عوامل تشدید سقوط دانست. کاهش عمق بازار باعث شد که سفارشهای فروش بزرگ تأثیر بیشتری روی قیمتها داشته باشد و در نتیجه قیمتها سریعتر و با دامنه بیشتری افت کنند. بایننس در بیانیه خود همچنین خبرهای مرتبط با جنگ تجاری را به عنوان محرکی معرفی کرد که موجب شد سرمایهگذاران به شکل همزمان برای کاهش ریسک اقدام به فروش داراییهای خود کنند.
پیامدهای بازار و تأثیر بر سهام
سقوط قیمت در روز ۱۰ اکتبر تنها محدود به بازار ارز دیجیتال نماند؛ بازارهای سهام آمریکا نیز در همان روز حدود ۱.۵ تریلیون دلار از ارزش خود را از دست دادند و شاخصهای S&P 500 و Nasdaq افت قابل توجهی را تجربه کردند. در بیانیه بایننس آمده است که این همزمانی رویدادها نشان میدهد عامل محرک بیشتر کلان بوده و نه صرفاً رخداد فنی یک صرافی.
کارشناسان بازار معمولا در مواجهه با چنین افتهای ناگهانی، به دو عامل ساختاری و رفتاری اشاره میکنند: اول، وجود موقعیتهای اهرمی بزرگ که در صورت حرکت خلاف انتظار، منجر به لغو خودکار موقعیتها و موج تازهای از فروش میشود؛ دوم، کاهش نقدینگی که باعث میشود حتی سفارشهای نسبتاً کوچک، اثر نامتناسبی روی قیمتها بگذارند. بایننس در توضیحات خود هر دو مورد را برجسته کرده است.
واکنشها و ابهامات باقیمانده
اگرچه بایننس نقش خرابی سیستمهای خود را در این سقوط رد کرده، برخی ناظران و فعالان بازار خواستار انتشار جزئیات بیشتری درباره عملکرد سامانهها و زمانبندی رویدادها هستند تا بتوانند بهتر نقش هر بازیگر و عامل تکنیکی را ارزیابی کنند. رسانهها و معاملهگران انتظار دارند صرافیها گزارشهای پس از رخداد را با شفافیت بیشتری منتشر کنند تا از تکرار چنین نوساناتی پیشگیری شود.
از سوی دیگر، نهادهای ناظر و تحلیلگران ریسک بازار مشتقات و سطح اهرم را به عنوان اولویتهای نظارتی مطرح کردهاند. افزایش مقررات یا الزام به شفافیت بیشتر درباره موقعیتهای اهرمی و عمق نقدینگی میتواند از تکرار موجهای ضربهای در بازار جلوگیری کند؛ موضوعی که در بیانیهها و گزارشهای بعدی فعالان بازار احتمالاً باز هم مطرح خواهد شد.
بایننس گفته است که به بررسی شرایط بازار و همکاری با نهادهای مربوط ادامه میدهد، اما همزمان از رسانهها و جامعه بازار خواسته است که هنگام تحلیل علل این رویداد، نقش شوکهای کلان و ساختار بازار را نیز در نظر بگیرند. با وجود این توضیحات، مشخص شدن کامل زنجیره علت و معلول در رخدادهای سریع بازار معمولا نیازمند دادههای بیشتر و بررسی دقیقتر دفتر ثبت سفارشها و زمانبندی تراکنشها است.
تمرکز بازار الآن معطوف به این است که آیا نهادهای ناظر و پلتفرمها اقداماتی برای کاهش ریسکهای ساختاری مانند اهرمهای بالا و ضعف نقدینگی اتخاذ خواهند کرد یا خیر؛ مسألهای که پیامد مستقیم برای معاملهگران خرد و نهادهای بزرگ دارد و میتواند جهتگیری سیاستهای آینده در بازارهای ارز دیجیتال را شکل دهد.